Balvenie – alfabet whisky

whisky_balvenie_szkocka_krata

Balvenie destylarnia źródło: wikimedia

Balvenie – kwintesencja Speyside

Cz─Östo jak dostaj─Ö pytanie o whisky “typow─ů” dla regionu Speyside, to na my┼Ťl przychodzi mi w┼éa┼Ťnie Balvenie. To gorzelnia po┼éo┼╝ona w centrum Dufftown, czyli w sercu tego regionu. Tu┼╝ obok niej mieszcz─ů si─Ö dwie inne destylarnie – Kininvie i Glenfiddich. Czy to przypadek? Nic z tych rzeczy – wszystkie trzy nale┼╝─ů do tego samego w┼éa┼Ťciciela┬á – firmy William Grants & Son. Ale po kolei…

Balvenie zosta┼éa za┼éo┼╝ona w 1892 roku, czyli kilka lat po rozpocz─Öciu dzia┼éalno┼Ťci jej ciut starszej siostry – Glenfiddich. Gorzelnia stoi praktycznie w cieniu ruin zamku Balvenie. Pocz─ůtkowo, destylarnia mia┼éa nazywa─ç si─Ö Glen Gordon, jednak ostatecznie postanowiono ochrzci─ç j─ů imieniem pobliskiego zamczyska. Prze┼éom XIX i XX wieku to okres, kiedy gorzelnie powstawa┼éy jak grzyby po deszczu. Rodzina Grant d┼éugo nie zwleka┼éa z uruchomieniem kolejnej, po Glenfiddich, destylarni. Now─ů gorzelni─Ö wyposa┼╝ono w alembiki zakupione “z drugiej r─Öki” – wcze┼Ťniej destylowa┼éy one spirytus m.in. w Lagavulin.┬á Przez ca┼ée dziesi─Öciolecia whisky z destylarni Balvenie s┼éu┼╝y┼éa do komponowania blended whisky i nie wyst─Öpowa┼éa jako single malt.

Wszystko zmieni┼éo si─Ö w 1973 roku, kiedy to zadebiutowa┼éa pierwsza whisky s┼éodowa. Kilka lat p├│┼║niej pojawi┼éa si─Ö edycja 10yo Founder’s Reserve – obecnie jeszcze dost─Öpna, ale w niewielkich ilo┼Ťciach. Bez w─ůtpienia prze┼éomem by┼éo pojawienie si─Ö kolejnych edycji, w szczeg├│lno┼Ťci bardzo popularnej i dobrze odbieranej Balvenie 12yo Double Wood. Zmiana profilu dzia┼éalno┼Ťci destylarni – z dostarczyciela komponentu do blended whisky do wa┼╝nego gracza na rynku single malt – to zas┼éuga jednego cz┼éowieka, Davida Stewarta.

Balvenie wchodzi do gry

David Stewart pojawi┼é si─Ö w gorzelni w 1962 roku, czyli gdy jeszcze nikt nie produkowa┼é tam whisky single malt. Rozpocz─ů┼é on prac─Ö jako “pracownik biurowy”, sko┼äczy┼é jako wybitny Master Blender. To za jego czas├│w destylarnia zacz─Ö┼éa wydawa─ç whisky s┼éodow─ů. To dzi─Öki jego pomys┼éowi sta┼éa si─Ö istotn─ů destylarni─ů na rynku. Tym pomys┼éem by┼éo “finiszowanie”. Mo┼╝na powiedzie─ç, ┼╝e Stewart jest ojcem (a na pewno popularyzatorem) dodatkowego finiszowania w innych beczkach (innym drewnie) ni┼╝ u┼╝ywane w czasie dojrzewania. Efektem jego pracy by┼éo m.in. wydanie wspomnianej ju┼╝ edycji 12yo Double Wood. W jednym z wywiad├│w David Stewart powiedzia┼é tak: “To z niej jestem prawdopodobnie najbardziej dumny. Poniewa┼╝ to w┼éa┼Ťnie zaznaczy┼éo Balvenie na mapie i to w┼éa┼Ťnie wtedy sprzeda┼╝ Balvenie zacz─Ö┼éa by─ç taka, jaka jest dzi┼Ť”. P├│┼║niej pojawi┼éy si─Ö w portfolio gorzelni przer├│┼╝ne “finisze” m.in. po porto czy po rumach (┼Ťwietna edycja 14yo Caribbean Cask). Poszczeg├│lne finisze nie zabijaj─ů na szcz─Ö┼Ťcie charakteru tej whisky – dla mnie bogatego w zapachu i smaku “speysidera” – owocowego, miodowego, przyjemnie waniliowego, lekko orzechowego, ze szczypt─ů iskrz─ůcych na j─Özyku przypraw.

Donios┼éo┼Ť─ç osi─ůgni─Ö─ç Davida Stewarta jest doceniana przez specjalist├│w i fan├│w whisky, w┼Ťr├│d kt├│rych cieszy si─Ö on nale┼╝nym szacunkiem. Jego prac─Ö dostrze┼╝ono r├│wnie┼╝ na Dworze Kr├│lewskim. W czerwcu 2016 roku zosta┼é on Kawalerem Orderu Imperium Brytyjskiego (MBE) odznaczonym osobi┼Ťcie przez Jej Wysoko┼Ť─ç Kr├│low─ů El┼╝biet─Ö II.

Balvenie dzi┼Ť

whisky_balvenie_szkocka_krata

Balvenie alembiki autor zdj─Öcia: Mariusz Urba┼äski z Boat City Whisky Club

Balvenie to synonim bardzo dobrej (je┼Ťli nie ┼Ťwietnej) whisky single malt. Moim skromnym zdaniem prze┼Ťcign─Ö┼éa ona ju┼╝ jako┼Ťci─ů swoj─ů starsz─ů siostr─Ö (Glenfiddich). Prawdopodobnie dlatego jest ona coraz bardziej popularna w┼Ťr├│d fan├│w whisky. Pomimo tego, ┼╝e moce przerobowe destylarni s─ů imponuj─ůce (11 alembik├│w produkuje ok. 7 mln litr├│w spirytusu rocznie), to w┼éa┼Ťciciel dba o to, aby nie zdarzy┼éa si─Ö sytuacja, ┼╝e popyt b─Ödzie wy┼╝szy ni┼╝ poda┼╝.

whisky_balvenie_szkocka_krata

Balvenie washback autor zdj─Öcia: Mariusz Urba┼äski z Boat City Whisky Club

W zwi─ůzku z tym firma William Grant’s & Son postanowi┼éa wybudowa─ç kolejn─ů gorzelni─Ö – Ailsa Bay, w kt├│rej alembiki maj─ů taki kszta┼ét jak te w Balvenie. Poza tym, gorzelnia nie sprzedaje (co do zasady) whisky niezale┼╝nym bottlerom. Polityka firmy Grant’s & Son jest w tym zakresie identyczna dla wszystkich jej single malt. Je┼Ťli ju┼╝ jaka┼Ť beczka jest sprzedawana na zewn─ůtrz, to zawsze jest ona mieszana. Gdy jest to beczka Balvenie, to dodaje si─Ö do niej ciut Glenfiddich, i odwrotnie. W ten spos├│b firma dba o swoje marki, poniewa┼╝ tak “zmieszana” whisky nie mo┼╝e ju┼╝ nosi─ç nazwy destylarni, z kt├│rej pochodzi. Dlatego te┼╝ Balvenie z odrobin─ů Glenfiddich nosi nazw─Ö Burnside i jako tak─ů mo┼╝na znale┼║─ç j─ů w ofercie firm zajmuj─ůcych si─Ö bottlingiem. Mia┼éem okazj─Ö j─ů ostatnio spr├│bowa─ç podczas Boat City Whisky Weekend 2018.

whisky_balvenie_szkocka_krata

Balvenie magazyn autor zdj─Öcia: Mariusz Urba┼äski z Boat City Whisky Club

Podsumowuj─ůc, ja nie mam ┼╝adnych w─ůtpliwo┼Ťci, ┼╝e whisky spod znaku Balvenie mo┼╝na pi─ç i kupowa─ç w ciemno. Nigdy si─Ö na niej nie zawiod┼éem i powiem szczerze, ┼╝e chyba nie znam nikogo, kto by powiedzia┼é, ┼╝e to s┼éaba lub przeci─Ötna destylarnia. Ja zdecydowanie polecam.

Podziel się artykułem!